Uzm. Dr. Hilal Tuğba KILIÇ- Çocuk ve Ergen Psikiyatristi

Geçmişin Pişmanlığı mı, Geleceğin Kaygısı mı?

Çözüm: Şimdi ve Burada Kalmak

Hepimizin zaman zaman zihnini meşgul eden rahatsız edici düşünceler vardır.
Bu düşünceler çoğunlukla ya geçmişe takılı kalmaktan ya da geleceği kontrol etmeye çalışmaktan kaynaklanır.

Ruminasyon Nedir?

Geçmişte yaşadığımız olaylarla ilgili:

“Keşke böyle yapmasaydım.”

“Neden öyle söyledim ki?”

“O an şöyle davransaydım…” gibi
İstem dışı, tekrarlayıcı ve pişmanlık içeren düşünceler, ruminasyon olarak adlandırılır.
Bu düşünceler bireyi geçmişte “dondurur” ve yaşananların etkisini zihinsel olarak sürekli yeniden üretmesine neden olur.

Anksiyete Nedir?

Gelecekte henüz olmamış olaylara karşı:

“Ya başaramazsam?”

“Ya bir şey kötü giderse?”

“Kontrolümü kaybedersem?”

gibi düşüncelerle tetiklenen gerilim, endişe ve korku hali, anksiyetedir.
Zihin, henüz var olmayan bir tehdit üzerinden bugünün huzurunu bozar.

Peki Ne Yapabiliriz?

İki kavram da bizi şu andan koparır:

Ruminasyon geçmişin içinde boğulmamıza,

Anksiyete geleceği bugünden yaşamaya zorlamamıza neden olur.

Bilinçli farkındalık (mindfulness) ise bu döngüyü kırmak için en etkili yöntemlerden biridir.

Bilinçli Farkındalık Nedir?

“Şimdi ve burada” olduğumuzu hatırlamak…
Kendimizi geçmiş ya da geleceğin yükünden arındırıp bu anın farkına varmak…

Duygularımızı yargılamadan kabul etmek

Düşüncelerimizi bastırmadan gözlemlemek

Anda kalmayı kasıtlı ve nazikçe seçmek

İşte bu bilinçle yaşadığımızda hem ruminasyonun hem de anksiyetenin üzerimizdeki etkisi hafiflemeye başlar.

Kendinize Bugün Şunu Hatırlatın:

Geçmişi değiştiremem.
Geleceği bilemem.
Ama şu an elimde olan tek şey “an”
ve bu anı nasıl geçireceğim benim elimde.