Panik Bozukluk

Panik Bozukluk Nedir?

Panik bozukluk, beklenmedik ve yineleyici panik ataklarla karakterize edilen bir anksiyete bozukluğudur. Panik ataklar, yoğun korku veya rahatsızlık hissiyle aniden başlayan; çarpıntı, nefes darlığı, baş dönmesi, ölüm korkusu gibi fiziksel ve bilişsel belirtilerle seyreden kısa süreli krizlerdir. Bu ataklar sonrası kişi genellikle yeni bir atak yaşama korkusuyla sürekli tetikte olur ve bazı ortamlardan kaçınmaya başlar.

Belirtileri Nelerdir?

– Aniden başlayan yoğun korku ya da panik hissi,
– Kalp çarpıntısı, göğüs ağrısı,
– Nefes darlığı ya da boğulma hissi,
– Terleme, titreme, üşüme ya da ateş basması,
– Baş dönmesi, bayılacak gibi olma,
– Karın ağrısı, mide bulantısı,
– Kontrolü kaybetme, çıldırma ya da ölme korkusu,
– Gerçek dışılık hissi (derealizasyon) ya da kendinden kopma hissi (depersonalizasyon).

Ataklar genellikle 10-30 dakika sürer ancak etkileri saatlerce devam edebilir.

Tanı Nasıl Konur?

Panik bozukluk tanısı, yineleyici ve beklenmedik panik atakların varlığı ile konur. Tanı sürecinde:
– Panik atak sıklığı, başlangıç şekli ve süresi sorgulanır,
– Atak sonrası kaçınma davranışları ve beklenen atak korkusu değerlendirilir,
– Fiziksel nedenler dışlanmak üzere tıbbi muayene yapılabilir,
– Eşlik eden depresyon, yaygın anksiyete veya agorafobi değerlendirilir.

DSM-5 kriterlerine göre panik bozukluk tanısı için atakların tekrarlayıcı olması ve en az bir ay süren kaygı ya da kaçınma davranışı gerekir.

Tedavisi Nasıldır?

Panik bozukluk, tedavi ile büyük ölçüde kontrol altına alınabilen bir bozukluktur. Temel tedavi yaklaşımları şunlardır:
– Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Panik atağın vücutta yarattığı tepkiler tanımlanır, yanlış inançlar yeniden yapılandırılır.
– Gevşeme ve nefes egzersizleri: Atak sırasında kontrol kazanmayı destekler.
– Maruz bırakma çalışmaları: Kaçınılan durumlara güvenli biçimde yaklaşmayı sağlar.
– Psiko-eğitim: Panik atağın fizyolojik ve psikolojik doğası hakkında bilgi verilir.
– Gerekli durumlarda ilaç tedavisi: SSRI’lar ya da kısa süreli anksiyolitikler kullanılabilir.

Panik bozukluk erken tanı ve uygun müdahale ile iyileştirilebilen bir durumdur.