Ayrılma Kaygısı Bozukluğu
Ayrılma Kaygısı Bozukluğu Nedir?
Ayrılma Kaygısı Bozukluğu, çocuğun kendisine bakım veren kişilerden (genellikle anne-baba) ayrılma konusunda yaşına uygun olmayan düzeyde yoğun kaygı ve korku yaşaması ile karakterize edilen bir anksiyete bozukluğudur. Okul öncesi dönemde başlayabileceği gibi, okul çağında ve ergenlikte de görülebilir. Çocuk, ayrılıkla baş edemez ve günlük yaşamında ciddi işlev bozulmaları yaşayabilir.
Belirtileri Nelerdir?
- Ebeveynden ya da evden ayrılmaya yoğun direnç,
- Ayrılık sırasında ağlama, bağırma, krize girme,
- Okula gitmek istememe, okuldan kaçma,
- Ayrılma sonrası başına kötü bir şey geleceği düşüncesi,
- Uykuya dalmakta güçlük, yalnız yatamama,
- Kabuslar (özellikle ayrılma temalı),
- Karın ağrısı, mide bulantısı, baş ağrısı gibi bedensel yakınmalar,
- Aile bireylerine yapışma, onların hareketlerini sürekli takip etme.
Tanı Nasıl Konur?
Tanı konulurken belirtilerin süresi, şiddeti ve çocuğun günlük yaşamı üzerindeki etkisi değerlendirilir:
- Aileden ve öğretmenden alınan gözlemler,
- Ayrıntılı gelişimsel ve psikososyal öykü,
- Klinik görüşmelerde çocuğun kaygı düzeyi ve ayrılık algısı,
- Gerekirse anksiyete ölçekleri uygulanır.
DSM-5’e göre tanı koymak için belirtilerin en az 4 hafta (ergenlerde 6 ay) boyunca sürmesi ve klinik düzeyde sıkıntıya yol açması gerekir.
Tedavisi Nasıldır?
Tedavide amaç, çocuğun ayrılığı tolere edebilmesi ve kaygıyla başa çıkma becerilerini geliştirmesidir:
- Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Ayrılıkla ilgili olumsuz düşüncelerin fark edilmesi ve yeniden yapılandırılması sağlanır.
- Aşamalı ayrılık çalışmaları: Kısa süreli ayrılıklar planlanır ve çocuğun güvenli bağ hissi desteklenir.
- Aile eğitimi: Ebeveynlerin kaygıyı artırıcı tutumlarının fark edilmesi ve düzenlenmesi sağlanır.
- Okulla iş birliği: Çocuğun okula uyumunun desteklenmesi için öğretmenle koordineli çalışılır.
- Gerekirse psikiyatrik destek: Yoğun kaygı durumlarında kısa süreli ilaç tedavisi değerlendirilebilir.
Ayrılma Kaygısı Bozukluğu, destekleyici yaklaşım ve yapılandırılmış bir müdahale planı ile başarılı şekilde tedavi edilebilir.
